Natlab 2.0 / Plaza | foto: Kees Martens
  • Wo 16 November

COLUMN: Plaza FutuRaRa

De directeur zit ziek thuis, het personeel wil hem niet meer en toch gloort een nieuwe toekomst voor het geplaagde Plaza Futura. Maar bestaat de naam Plaza straks nog? Rara, inderdaad, raadsels.

Is het u ook opgevallen? In de discussie over de verhuizing van Plaza Futura naar Strijps S wordt steeds vaker gesproken over ‘Natlab 2.0’ dan over het theater/filmhuis zelf. Waar het er eerst om ging om het uit zijn jasje gegroeide Plaza een nieuwe toekomst te bieden op Strijp-S, staat nu de invulling van het voormalige Philips-terrein voorop, om precies te zijn de invulling van het monumentale Natlab. Paza Futura wordt straks de hoofdgebruiker, maar wél in een structuur waarin het theater/filmhuis ondergeschikt is aan een programmaraad, die op zijn beurt weer ondergeschikt is aan de gemeente. Dat doet op termijn vrezen voor de zelfstandigheid van Plaza Futura.

Cultuur-stadion
Dinsdag 15 november besloot de Eindhovende gemeenteraad in te stemmen met de verbouwing van het Natlab, dat à raison van 14 miljoen euro (exclusief BTW) per 1 januari 2013 onderdak gaat bieden aan Plaza, MU, medialab Baltan en filmproductiebedrijf Broet. Deze instellingen krijgen weliswaar een prestigieuze huisvesting, maar zij worden niets meer of minder dan gebruiker. Ze huren hun ruimte, nota bene per dagdeel, van de gemeente, die het Natlab op die manier ook wil openstellen voor andere gebruikers. Aldus kan het gebouw – ‘een cultuur-stadion’, aldus verantwoordelijk wethouder Mary-Ann Schreurs – beter benut worden, is de filosofie. Dat is een interessante gedachte, althans vanuit de exploitatie geredeneerd. Die wordt immers goedkoper naarmate er meer betalende gebruikers zijn. Maar voor de instellingen zelf, Plaza Futura voorop, zit er in deze constructie iets verontrustends. Want waar Plaza nu aan de Leenderweg baas in eigen huis is, is dat vanaf 2013 geen vanzelfsprekendheid meer. En hoewel de gemeenteraad nog geen uitspraak heeft gedaan over het beheer en de exploitatie van Natlab 2.0, lijkt het aannemelijk dat zij met deze nieuwe opzet toch akkoord zal gaan.

Het rommelt
Intussen rommelt het aan de Leenderweg, waar de meerderheid van het Plaza-personeel het vertrouwen in directeur Ted Chiaradia heeft opgezegd. De directeur ziet ziek thuis; meestal duidt dat gegeven op een onwerkbare situatie die tussen personeel en directeur is ontstaan. Juist bij kleine instellingen als de Plaza zijn een goede werkverhouding en vertrouwensbasis tussen medewerkers en directie van eminent belang. Zij bepalen de sfeer en de kracht van een kleinschalige culturele instelling. De Plaza kan daarom beter op zoek naar een nieuwe directeur, die de belangen van de instelling in het nieuwe Natlab zo goed mogelijk kan proberen te behartigen. Want de praktijk leert dat vertrouwensbreuken zoals die tussen het Plaza-personeel en de huidige directeur, niet te repareren zijn.

Stenen of inhoud?
Maar ook die nieuwe directeur zal straks in de nieuwe Natlab-constructie moeten erkennen dat de Plaza-oude stijl niet meer zal bestaan. Die wordt opgeofferd voor de invulling van Natlab 2.0, dat op haar beurt de invulling van Strijp-S een ‘boost’ moet geven. De gemeente wil zoveel mogelijk aan de touwtjes trekken, om te voorkomen dat het nieuwe Natlab snel in de rode cijfers raakt. Het Plaza-model in het Natlab is immers zeker geen garantie voor succes. Want vijf tot zeven multifunctionele filmzalen – de kleinste met een capaciteit van 25 stoelen (!) – lijken aantrekkelijk voor de filmliefhebber, er bestaat gerede twijfel of die wel sluitend te exploiteren zijn. Vandaar het beheersmodel dat die zalen ook door derden kan laten gebruiken. Maar wie dat zijn?

Zwart gat
Plaza Futura als onderdeel van Natlab 2.0 betekent het afscheid van het eigenzinnig theater/filmhuis dat door een paar film- en theateradepten in de jaren tachtig werd gevestigd in een voormalige sex-bioscoop aan de Leenderweg. Voor Strijp-S wordt Natlab 2.0 hopelijk een zegen. Maar aan de Leenderweg huist straks een zwart gat. Wordt dat soms de nieuwe uitdaging voor een paar avantgardistische Eindhovense cult-figuren?

Foto: Kees Martens

Tekst door Paul Kokke