Liberation of Light
  • Do 14 Oktober

LED: Liberation of Light

Koud, ongezellig licht. Flink aan de prijs, zelfs ronduit duur. En ze maken de beloften op de verpakking niet waar: minder zuinig, met een lagere lichtopbrengst en sneller kapot dan aangegeven. Leds staan bloot aan veel kritiek. Deels terecht. Op menig schap liggen kwalitatief mindere producten, en de nieuwe lichtbronnen zijn nog volop in ontwikkeling.

Omschakeling
Deze discussies zijn begrijpelijk. De consument denkt en handelt op korte termijn en de portemonnee speelt daarbij een belangrijke rol. Maar terwijl veel gesproken en geschreven wordt over kleur, prijs, verbruik en levensduur van leds, is er veel minder aandacht voor de veel verdergaande gevolgen van de omschakeling naar deze nieuwe lichtbronnen.

Digitaal licht
Ten onrechte. Want leds zijn veel meer dan kleinere en duurzamere ‘lampjes’. Met leds en oleds maakt nu ook het licht de overgang van analoog naar digitaal. Een stap die eerder werd gemaakt door tekst, geluid en beeld en bijvoorbeeld ook tijdsaanduiding. Met enorme consequenties voor de hele maatschappij. Er kwamen nieuwe producten en processen, nieuwe beroepen en bedrijven. Van een industriële samenleving gingen we naar een informatie- en kenniseconomie. Een transitie die nog volop gaande is.

Functies
De digitalisering van licht zal even ingrijpende veranderingen met zich meebrengen. Ook dit zal nieuwe producten en processen, nieuwe beroepen en bedrijven opleveren. Lichtobjecten met andere vormen, materialen en functies dan gebruikelijk, en tot nu toe onbekende toepassingen van kunstlicht. En nog veel meer. Want met behulp van computers kunnen we kunstlicht voortaan helemaal naar onze hand zetten: qua bediening, locatie, tijd, golflengte, intensiteit en kleur. En we kunnen andere functies toevoegen aan licht, en omgekeerd.

Revolutie
De komst van de gloeilamp rond 1880 betekende uiteindelijk een ware revolutie. Dat ging niet vanzelf. Ook toen was er aanvankelijk kritiek dat het een dure uitvinding betrof, die alleen de rijken zich konden permitteren. De verspreiding ging tergend langzaam en het duurde bijna 25 jaar voordat het elektrische peertje de gaslamp definitief had verdreven. Personal computer, compact disk, internet, digitale camera; telkens levert de introductie van een noviteit veel discussie op, met name over kwaliteit en prijs. En mede door het hype-gedrag van de media worden de effecten op korte termijn vaak overschat en op langere termijn onderschat.

Uitdaging
Met de expositie Liberation of Light in het Designhuis wil het Light Liberation Front laten zien dat het licht zich definitief heeft bevrijd uit zijn omhulsel. Het Front daagt consumenten, producenten, onderzoekers en ontwerpers uit om de nieuwe mogelijkheden aan te grijpen. Om, zoals kunstenaar Daan Roosegaarde stelt, niet zozeer een nieuwe technologische revolutie te ontketenen, maar een sociale.

De expositie ‘Liberation of Light’ t/m 30 januari in het Designhuis te Eindhoven.

Tekst door Walter van Hulst