Onomatopee_Who told you so- -1 Truth vs. Govemment
  • Za 21 April

WHO TOLD YOU SO?! Groepsexpositie bij Onomatopee

‘Who told you so?!’ is een project van Onomatopee dat ons uitdaagt om door de grote hoeveelheid informatie die wij dagelijks tot ons krijgen, te bepalen waar we staan. Het bestaat uit vier groepsexposities die het collectief verhaal van achtereenvolgens overheid (t/m 27 mei), organisatie (jun.-jul.), scene (sept.-okt.) en gezin (nov.-dec.) proberen uit te lijnen.

De eerste tentoonstelling is te zien in het nieuwe nieuwe onderkomen van Onomatopee op de hoek van de Bleekweg en de Vestdijk – waar tot voor kort Schellens textielfabriek gevestigd was. Freek Lomme, medeoprichter van Onomatopee en initiatiefnemer van dit project, geeft een toelichting.

Verhalen
“Mensen worden blootgesteld aan een enorme stroom van informatie: kranten, tijdschriften, internet…, ga zo maar door. Hoe vinden ze daar hun weg in? En hoe betrouwbaar is die informatie? In deze eerste expositie gaan verschillende kunstenaars in op de informatie die door overheden verstrekt wordt of op informatie die suggereert wat een overheid betekent, en hoe we daarvan als individu een eigen vertelling maken. ‘Waarheid versus overheid’ is het thema. De verhalen die onze nationale identiteit construeren zijn betwistbaar geworden nu we worden overspoeld door een wereldwijde uitwisseling van gegevens via internet, sociale media, reizen en migratie. Nationale en supranationale overheden proberen een identiteit neer te zetten waar we cohesie in vinden, zoals de ‘Europese’ die een beroep doet op een veronderstelde gezamenlijke joods/christelijk/humanistische traditie. Ondertussen merk je dat de identiteit die mensen zich aanmeten steeds vaker van onder af komt. Identiteit wordt gevormd door een veelheid aan verhalen uit zeer uiteenlopende bronnen.”

Rocky
Tot zover de achterliggende gedachte. Hoe vertaalt dit zich in de kunstwerken die op de tentoonstelling zijn te zien? Lomme kiest drie voorbeelden. Het eerste is een film van Aleksandra Domanovic uit Slovenië. Zij gaat in op de enorme beelden van mediafiguren als Rocky en Jackie Chan die steeds vaker in de openbare ruimte van voormalig Joegoslavië te vinden zijn. Waar komen die beelden vandaan? Wat willen ze zeggen? Domanovic stuit op de vorming van een nieuwe beeldcultuur, genaamd Turbo-folk, waarin elementen uit popcultuur versmelten met volkse tradities die vervolgens worden uitvergroot. Turbo-folk voorziet in een behoefte om zich te bevrijden van de last van de recente oorlogen.

Estland
Een ander voorbeeld is te zien in het werk van Monika Löve uit Estland. Diverse beelden in openbare ruimte vertellen zeer tegenstrijdige verhalen over de Estse identiteit: hoe verhoudt de jonge Estse staat zich tot het verleden, waarin zowel sovjet Rusland als nazi Duitsland een omstreden rol hebben gespeeld? Wat is de positie van de Russische minderheden in de Baltische staten (zijn het überhaupt nog wel minderheden?). Löve laat zien hoe beelden in de openbare ruimte zeer uiteenlopende verhalen van collectieve identiteit uitdragen en leiden tot publieke conflicten. Men probeert deze conflicten op te lossen door het draagvlak voor deze verhalen zoveel mogelijk te verkleinen, maar de verschillende uitingen toe te laten.

Foundland
En dan is er de belangwekkende inzending van Foundland, een Nederlands kunstenaars collectief. “Research-based art”, vertelt Lomme. “Foundland laat zien hoe Assad, die in Syrië in eerste instantie probeerde de opkomst van de sociale media te frustreren maar deze later inzet voor zijn propaganda. Er wordt gebruik gemaakt van stockfotografie en zelfs iconische beelden uit de westerse beeldcultuur, die voor ons een heel andere lading hebben dan de betekenis die Assad er aan geeft. Achter deze propaganda zit het zogenaamde Syrian Electronic Army. De inzending van Foundland laat heel mooi zien hoe informatie identiteit kan beïnvloeden, en hoe daarmee gemanipuleerd wordt.” En vervolgens haast Lomme zich om te zeggen dat de andere inzendingen minstens even belangwekkend zijn, maar dat daar in een kort interview als dit helaas niet uitgebreid aandacht aan kan worden besteed.

De tentoonstelling loopt tot 27 mei, en dan volgen er nog drie tentoonstellingen, waarin steeds andere aspecten van de relatie tussen media, collectief en individu worden belicht, en hoe zich dat weerspiegelt in iets moeilijk definieerbaars als ‘identiteit’. ‘Waarheid versus overheid’ is een belangwekkende eerste kennismaking voor het grote publiek met het researchproject ‘Who told you so?!’.

Who told you so?! # waarheid vs. Overheid
Te zien bij Onomatopee, Hoek Bleekweg/Vestdijk.  Tot 27 mei. Openingstijden: donderdag t/m zondag, 13:00-17:00

www.onomatopee.net

Tekst door Bart Assies