Wonderwall
  • Ma 12 Maart

Jan van der Ploeg bij Piet Hein Eek: een feest van kleur

‘Wow!’ Ik zeg het hardop als ik de bovenste verdieping van de galerie bij Piet Hein Eek binnen stap. In de verder lege ruimte staat overdwars een wand waar de kleuren van af spatten. Allemaal driehoeken, superstrak geschilderd in fel roze, knalgeel, verschillende tinten blauw, bruin en grijs, afgewisseld met wit en zwart. Het is de ‘Wonderwall’ van de Amsterdamse kunstenaar Jan van der Ploeg (1959)

Plastic hartjes
Met zijn eigen wand als achtergrond houdt Van der Ploeg op deze zondagmiddag een lezing over zijn werk. Nog voordat hij begint, merk ik dat zijn werk effect heeft op hoe ik kijk. De meeste mensen dragen kleren die hoofdzakelijk zwart of grijs zijn. Maar hé, die man voor mij heeft rode schoenen aan! En die vrouw met zuurstokroze plastic hartjes in haar oren praat met een vriendin, die knalgroene kniekousen draagt.

Handvat van een verhuisdoos
Jan van der Ploeg is internationaal succesvol met zijn wandschilderingen. Van Australië tot Amerika en in zowat alle Europese landen heeft hij sporen achtergelaten. Hij beschildert de wand bij particulieren thuis, of hij installeert het werk in een galerie of op een beurs. Soms doet hij een buitengevel. Altijd abstract, met grote vlakken, heldere vormen en uitgesproken kleuren. Bijna alle vormen die hij gebruikt zijn terug te voeren op de ‘grip’, het handvat van een verhuisdoos. Op deze oervorm kan hij eindeloos variëren. Bijvoorbeeld door uitrekken, kantelen of herhalen. Hij heeft zijn eigen draai gegeven aan de miminalistische kunst-traditie van Donald Judd en Sol LeWitt.

Witkwast
Aan het publiek vertelt hij hoe hij ooit begon. Omdat hij meer ideeën dan opdrachten had, bood hij vrienden aan om in hun huis een wandschildering te maken. Vervolgens zette hij het resultaat op ansichtkaarten, en zo verspreidde zijn werk zich al gauw onder steeds meer mensen. Inmiddels mag hij onder meer het museum Boijmans van Beuningen en de Duitse Daimler-collectie tot zijn opdrachtgevers rekenen. Soms blijft zijn werk permanent op de muur zitten, zoals in het AMC Ziekenhuis in Amsterdam, maar vaker gaat na de tentoonstelling de witkwast er over. Het enige dat dan overblijft zijn een paar foto’s.

Simpelweg mooi
De ene na de andere dia laat steeds hetzelfde beeld zien, in verrassend veel varianten. Ruimtes die met steeds weer andere kleuren en vormen los lijken te komen van hun grauwe omgeving. Je wordt er vrolijk van, en tegelijk werkt het kalmerend. Het is steeds perfect in balans, het is fris en het is harmonieus. Het is simpelweg mooi.
Zijn belangrijkste materiaal is misschien wel afplaktape. Alleen door die tape te gebruiken en door heel geconcentreerd te werken met kleine en grotere verfrollers kan hij zijn superstrakke resultaat bereiken. Hij schildert al lang niet meer alles zelf. Met gedetailleerde aanwijzingen en de juiste kleurnummers kunnen anderen zijn werk ook uitvoeren op plekken waar hij zelf nooit geweest is.

Wonderwall
Na afloop van de lezing vraag ik Van der Ploeg hoe hij Wonderwall maakte. Hij vertelt: “Galeriehouder Menno Doornbos nodigde mij uit om een werk te maken voor deze ruimte, waar alle wanden uit ramen bestaan. Ik moest dus niet alleen de schildering maken, maar ook de wand ontwerpen. Toen ben ik op het idee gekomen om kubussen van 75x75x75 cm te maken en die te stapelen. De timmermannen uit de werkplaats van Piet Hein Eek hebben de kubussen gemaakt. Zelf heb ik ook meegeholpen met het schilderen van de kleurvlakken. De blokken kunnen steeds anders gestapeld worden, zodat de wand verandert van vorm. Ook kan je het patroon veranderen dat de zwarte driehoeken vormen.”

De Wonderwall is een nieuwe stap in zijn werk. Over het resultaat is hij tevreden: “Het is mooi hoe je binnen komt en niks anders ziet dan die muur”. Op de fiets terug naar huis lijken de grijze gevels onder de bewolkte lucht opeens fletser dan anders. Waar zou ik die knalgroene kniekousen kunnen kopen?

Jan van der Ploeg: Wonderwall, nog te zien t/m 18 maart
Vloer van Jan van der Ploeg, gecombineerd met meubels van Donald Judd: nog te zien t/m 25 maart.
Galerie Menno Derk Doornbos / Piet Hein Eek, Halvemaanstraat 30, Eindhoven.

www.janvanderploeg.com | www.pietheineek.nl

Tekst door Anneke van Wolfswinkel