Nicoenik
  • Wo 9 November

Eindhoven maakt kunst: Claartje van Oosterum

Van buiten lijkt het huis van Claartje van Oosterum (53) in de Eindhovense buitenwijk Oud Kasteel een woonhuis als alle andere. Maar als je de deur binnengaat, loop je geen woonkamer binnen, maar een atelier. Er staan draaischijven, er ligt gereedschap, en overal zie je geboetseerde koppen en mensfiguren. Claartje maakt beelden in een krachtige, bijna grove stijl, die toch verrassend subtiel zijn.

Passie
Haar leven stond altijd in het teken van sport: ze runde twintig jaar lang een sportschool in Eindhoven en was sportlerares op een VMBO-school. Uiteindelijk liep ze hierin vast, en ze besloot haar leven een radicale wending te geven. Ze volgde toen al een paar jaar de deeltijd-opleiding aan de kunstacademie van Arendonk in België. Daar ontdekte ze het portretboetseren. ‘Ik had mijn passie gevonden, en ik besloot die te volgen.’ In 2008 verbouwde Claartje haar huis, richtte de benedenverdiepig als atelier in, en werd beeldend kunstenaar. Ze maakt nu portretten in opdracht, naast vrij werk. Haar werk is altijd figuratief, en vrijwel altijd een mensfiguur of fantasieportret: ‘het is mijn gevoel, uitgedrukt in klei.’


Sjefke

Kijken en voelen
‘Op een expositie kwam er eens een vrouw naar me toe, die zei: “Jij boetseert de ziel mee in je portretten.” Dat vond ik een ongelooflijk mooi compliment. Als ik het portret van iemand aan het boetseren ben, ben ik alleen maar heel goed aan het kijken, hoe het gezicht precies in elkaar zit. Maar ik voel ook veel. Dat heb ik altijd gehad; ik voel de vreugde of de pijn van de ander heel sterk, en neem die bijna vanzelf over. Maar als ik boetseer, gaan al die gevoelens op de een of andere manier in die klei zitten. En blijkbaar zie je dat in het eindresultaat terug.’

Bedrijf
Claartje merkte al gauw dat ze ook als beeldend kunstenaar een bedrijf te runnen had. Acquisitie voeren, administratie bijhouden, visitekaartjes en folders maken – als je wilt dat je werk een publiek vindt hoort het er allemaal bij. De afschaffing van de WWIK is frustrerend. ‘Als ik straks nog van een uitkering gebruik wil maken, krijg ik net als alle WW’ers te maken met sollicitatieplicht – terwijl ik een eigen bedrijf aan het opzetten ben.’ En dat bedrijf begint al aardig vorm te krijgen: haar werk staat bij de Art Company aan de Aalsterweg, en bij Morren Galleries in Utrecht. En Claartje geeft cursussen portretboetseren, bij De Parasol in Veldhoven, én in haar eigen atelier. ‘Dan staan hier zeven, acht man om een model heen. Het is heel gezellig en inspirerend.’


Cursus van Claartje

Contacten met andere Eindhovense kunstenaars beginnen ook te ontstaan. Deze zomer werd ze gevraagd om mee te doen aan de kunstmarkt in het Karel Vermeeren plantsoen. ‘Dat was echt een leuke kunstmarkt. Maar andere beeldhouwers of boetseerders kom ik niet zo gauw tegen, de meesten zijn toch met schilderen bezig.’

Ongelijk verdeeld
Claartje is kritisch over de keuze van de gemeente – en de media – om zo sterk te focussen op Eindhoven als designstad. ‘Ik vind het mooi dat het Eindhovens design zo groot is, maar: het is ongelijk verdeeld. De Dutch Design Week wordt dagenlang breed uitgemeten in de krant, maar over de Atelierroute, die jaarlijks het eerste weekend van oktober gehouden wordt, staat hooguit één klein artikeltje. De beeldende kunst raakt makkelijk op de achtergrond in Eindhoven, en dat vind ik jammer.’


De stilte

De klei ruiken
Ook al kan Claartje bijna jaloers worden van een groot atelier in een oud klooster of fabriekspand, toch heeft ze het liefst haar atelier aan huis. ‘Altijd ruik ik de klei, en wanneer ik maar zin heb kan ik direct gaan boetseren. Als ik ‘nog éven’ door wil werken blijf ik gerust tot twee uur ‘s nachts bezig. Mijn vriend en ik zijn wel aan het uitkijken naar een huis met een grote schuur erbij, die ik als atelier kan gebruiken. Ik zit zó vol ideeën, en sommige van die ideeën zijn groter dan wat ik in deze ruimte kan realiseren.’

www.claartjevanoosterum.nl

Tekst door Anneke van Wolfswinkel